Effecten op de omgeving

Over windenergie, windturbines en bijvoorbeeld effecten op omgeving en gezondheid bestaan veel vragen. Dat is begrijpelijk, zeker als er een windpark in de buurt komt. Op deze pagina beantwoorden we veelgestelde vragen. Dit doen we op basis van onderzoek van onafhankelijke organisaties, zoals het RIVM, de GGD, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De antwoorden op deze website gaan over wat in het algemeen bekend is. Zeker als het gaat om gezondheid, kan de ervaring per persoon en per situatie verschillen. Daarom blijven we graag in gesprek met omwonenden van ons project.

Sommige mensen kunnen bewegende schaduw of knipperend licht als zeer storend ervaren. Dat kan bijdragen aan stress, irritatie of vermoeidheid, zeker als mensen al spanning voelen over het windpark.​ 

Er zijn landelijke regels voor de hoeveelheid slagschaduw op woningen. In de praktijk krijgen windturbines een automatisch systeem dat de turbine stilzet als de berekende grens bijna wordt bereikt.​ Ook voor de verlichting op de mast van een windmolen bestaan slimme systemen. Deze dimmen bijvoorbeeld het licht dimmen of zorgen dat het alleen aangaat als dat voor de luchtvaart nodig is. 

Heb je klachten over slagschaduw of lichthinder? Meld deze dan. Met meetgegevens en instellingen is het vaak mogelijk om bij te sturen.​ 

Meer informatie: RIVM – Q&A windturbines en gezondheid (onderdeel hinder/slagschaduw)

Bij de vergunningverlening wordt gekeken naar externe veiligheid. Dat is de kans op ongevallen, bijvoorbeeld door afbrekende onderdelen of ijs dat van de wieken valt. Die kans moet onder strenge grenzen blijven.​ 
Windturbines worden regelmatig gekeurd en onderhouden, zodat de kans op ongelukken heel klein blijft. Moderne turbines hebben beveiligingen. Ook kunnen er afspraken zijn, zoals stilstand bij bepaalde weersomstandigheden.​ 

Meer informatie: RVO – Windenergie op land, veiligheid en omgeving

In Nederland staat niet één vaste afstand in de wet. De afstand volgt in de praktijk uit regels voor geluid, slagschaduw (bewegende schaduw) en veiligheid waar een windpark aan moet voldoen.​ 
Voor elk windpark wordt doorgerekend welke opstelling nodig is om binnen die regels te blijven, zodat de belasting voor omwonenden zo klein mogelijk is. De regels voor geluid en afstand zijn landelijk in ontwikkeling. Een windpark moet voldoen aan de wetten en normen die gelden op het moment dat de vergunning wordt verleend.

Meer informatie: RVO – Windenergie op land, omgeving en regels

Tijdens het draaien stoot een windturbine geen uitlaatgassen of verbrandingsstoffen uit. De meeste milieubelasting ontstaat bij het maken, vervoeren, bouwen en later weer slopen van de turbine. Dit is vergelijkbaar met andere grote installaties.

Windturbines hebben een levensduur van 20 tot 30 jaar. Daarna worden ze afgebroken. Een groot deel van de materialen uit een turbine, zoals staal en koper, kan worden hergebruikt. De wieken worden gerecycled en verwerkt in bijvoorbeeld in cement of beton. Of ze krijgen een nieuw leven als speeltoestel of geluidsscherm langs een snelweg.

In Europa wordt gewerkt aan strenge(re) regels voor hergebruik van windturbines en verwerking van turbine-onderdelen.

Kijk voor meer informatie op de Helpdesk Wind op Land

Alles in de ruimte heeft een (klein) effect op vogels. Denk bijvoorbeeld aan vogels die tegen een raam aanvliegen en dood neervallen. Tijdens milieueffectonderzoeken voor het plan kijken we welke vogels, vleermuizen en andere dieren in het plangebied leven. En hoe groot de kans op sterfte bij deze soorten is als er windmolens komen. Is de verwachten sterfte groot? Of komen er dieren voor die op de Europese lijst met kwetsbare dieren staan? Dan nemen we maatregelen. Denk aan het stilzetten van de molens in een bepaalde periode. Of een (camera)detectiesysteem

Lees voor meer informatie ook het artikel Hoe zit het nu eigenlijk met windmolens en vogelsterfte of kijk op de websites van de Vogelbescherming en de RVO. 

Als de zon schijnt, kan de schaduw van de draaiende molenwieken zorgen voor schaduw. Dit heet ‘slagschaduw’. Valt die schaduw precies op een plek waar je zit of werkt, dan kan dat hinderlijk zijn. De hoeveelheid schaduw verandert gedurende de dag en verschilt per seizoen. Er zijn regels om onder andere woningen te beschermen tegen slagschaduw. Om slagschaduw te verminderen, is de plek van de windmolens belangrijk. Soms is het nodig om de windmolen op bepaalde tijdstippen stil te zetten.

De officiële slagschaduwnorm is dat een windmolen gemiddeld maximaal 17 dagen per jaar een zogeheten gevoelig object maximaal 20 minuten per dag mag raken met de slagschaduw. Een gevoelig object is bijvoorbeeld een woning, verpleeghuis of kinderdagverblijf. Dit betekent dus maximaal 6 uur slagschaduw per jaar per gevoelig object.

Moderne turbines schakelen automatisch uit voordat deze hoeveelheid uren zijn bereikt om te voorkomen dat de norm wordt overschreden.

Kijk voor meer informatie op de website van het Informatiepunt Leefomgeving en het RIVM.

We er naar streven de invloed van het windpark op de natuur en diodiversiteit te minimaliseren en waar mogelijk te compenseren. Er wordt onderzocht wat de invloed is van het windpark. Hier zijn nog geen resultaten van bekend.

Windmolens produceren geluid en geven slagschaduw. De volksgezondheid en veiligheid staan voorop. Een omwonende moet ervan kunnen uitgaan dat de wetgever de juiste normen stelt en handhaaft. Dat er geen gezondheidseffecten zijn, als bij de ontwikkeling van windparken voldaan wordt aan de wetgeving en de nieuwe normen op het gebied van geluid, afstand en slagschaduw.

Met de direct omwonende moeten aparte afspraken gemaakt worden om overlast te beperken en waar nodig te compenseren. Zo kunnen windmolens in geval van slagschaduw worden stilgezet. Ook kunnen geluidsisolerende maatregelen getroffen worden als dat nodig is.

We betrekken actief de mensen in de directe omgeving bij de ontwikkeling van het windpark. Tijdens de aanloopfase hebben buurtbewoners al deelgenomen aan bijeenkomsten, zijn ze geinformeerd via nieuwsbrieven en hebben ze meegepraat aan de omgevingstafel. Zodra de randvoorwaarden van de gemeenten duidelijk zijn, zullen we deze activiteiten voortzetten. Via een nieuwsbrief en inloopbijeenkomsten houden we geïnteresseerden op de hoogte.

Veiligheidsmaatregelen: Net als bij andere windparken nemen we strenge veiligheidsmaatregelen, waaronder regelmatige inspecties, onderhoud en technologieën om geluids en schaduweffecten te beheersen.

Omgaan met risico’s: Risicoanalyses worden opgesteld om mogelijke issues zoals geluidsoverlast proactief aan te pakken.